Peaks of the Balkan

Even populair als indrukwekkend: de Pieken van de Balkan! Albanese berggids Niku neemt er jaarlijks meerdere Joker-groepen mee naartoe, naar ‘zijn bergen’. En neem dat laatste gerust een beetje letterlijk, want hij stippelde ooit nog zelf het officiële Peaks of the Balkan-pad mee uit! Kleine tip voor wie ooit met Niku meewandelt trouwens: neem zeker een gezelschapsspelletje mee.

Interview: Nicky Van Styvendaele // Foto’s: Fisnik (Niku) Muca

⛰️ Peaks of the Balkan

Dag Niku. Jij bent een van de oprichters van de populaire Peaks of the Balkan-trail. Knap!

Niku: “Klopt. Het begon eigenlijk in 2001, met een summer school project van de Britse ngo Balkans Peace Park Project. Na jaren van conflict wouden zij Albanië, Kosovo en Montenegro dichter bij elkaar brengen, door milieubescherming en duurzaam toerisme. Zij maakten de eerste oversteek van Montenegro naar Albanië via de Valbona-pas.

Wat jaren later liet de GIZ (Duitse organisatie voor internationale samenwerking) zich inspireren door dat idee en ontwikkelde de officiële trail. Samen met een collega contacteerden ze me om deel uit te maken van het project. Zo heb ik dus sinds 2007 de eerste paden gemarkeerd van het Albanese deel van de trail! Ik ben toen ook opgeleid door de DAV (Duitse bergsportvereniging) tot officiële gids voor de route, die helemaal gemarkeerd is sinds 2011.”

De trail is dus relatief nieuw, maar tegelijk al heel populair.

Niku: “Ja, het was vanaf het begin een groot succes. Wanneer ik groepen gids, vertel ik ook hoe het toerisme in de regio is begonnen. Albanië stond eigenlijk bekend als een zomerbestemming, voor de strandvakanties. We hebben 400 kilometer kustlijn. Het toerisme veranderde de afgelopen 15 jaar dus enorm. De zomers zijn hier in de bergen nu heel druk!”

Een boom in toeristen, dus ook een boom in accommodaties?

Niku: “Zeker en vast. En niet zo evident. De GIZ markeerde niet alleen de paden, maar ze ondersteunde ook de lokale bevolking bij het openen van de eerste guesthouses in de dorpen langs de route. Echt waar. Bedden kopen, badkamers verbeteren, trainingen geven over koken en gastvrijheid …

“Het begon in 2001 met een summer school project dat Albanië, Kosovo en Montenegro dichter bij wou elkaar brengen na jaren van conflict, door milieubescherming en duurzaam toerisme.”

Vroeger bestond commerciële gastvrijheid in het noorden van Albanië niet. In hun cultuur was het onacceptabel om geld aan te nemen van een gast. We hebben in Theth een uitdrukking: “Het huis is van God en van de gast.” Een gast stond gelijk aan God: je deed er alles voor, maar vroeg nooit geld. De GIZ moest dus uitleggen hoe je hartelijkheid tot ‘business’ kan maken. En langzaamaan accepteerde de bevolking deze nieuwe kijk op gastvrijheid.”

Dus die hulp van de GIZ is een succes geworden?

Niku: “Zeker en vast. De huizen werden aangepast om mensen te ontvangen, de paden van de trail werden gemarkeerd en de toeristen begonnen binnen te stromen. In Theth ging het van 15 gezinnen in de winter van 2007 naar meer dan 100 gezinnen die er nu het hele jaar door blijven wonen. Er zijn inmiddels meer dan 2000 bedden in het dorp.

De Peaks of the Balkan zijn nu beroemd. Iedereen trekt door Theth. Twintig jaar geleden had ik nooit gedacht dat deze regio zo populair zou worden. Tegenwoordig krijgt Theth zo’n 1000 mensen per dag op bezoek, vooral in juli en augustus.”

Het is dus aan te raden om op voorhand je accommodaties te boeken?

Niku: “Als je in een bed wil slapen, wel. Wie wil kamperen, kan last minute overal wel nog een plekje krijgen, want elk guesthouse heeft wel een terrein met plek voor tenten. Trouwens, van kamperen gesproken, wildkamperen in de bergen is verboden.”

Goed om te weten! Het moet wel bijzonder zijn voor de inwoners, van een soort verlatenheid naar een bruisend leven met veel toeristen?

Niku: “Ze zijn er ondertussen aan gewend. De hele winter zitten ze helemaal alleen boven in de bergen en dan laden de inwoners hun batterijen op voor de zomer. Dan zijn ze wel blij met gezelschap.”

Hoe moet het gesteld zijn met je conditie als je de Peaks of the Balkan wil wandelen?

Niku: “De Peaks of the Balkan trail is een lus van 12 etappes, maar wij doen niet de volledige route. In de Joker-programma’s die ik gids, reizen we 10 dagen, waarvan we er 8 wandelen. We beklimmen enkele toppen en trekken van vallei naar vallei over bergpassen die boven de 1800 meter liggen. Tegelijkertijd is er voor de liefhebbers de mogelijkheid om extra toppen te beklimmen. Terwijl iemand op de pas uitrust, kunnen degenen met een betere conditie een extra top meepikken. Er is ook een korter programma, dus er is voor ieder wat wils.”

Wat maakt de Peaks of the Balkan eigenlijk zo populair? Wat zie je allemaal onderweg?

Niku: “De unieke vergezichten en de gastvrijheid van de lokale bevolking. Je trekt van vallei naar vallei, door 3 landen. Elke dag is er wel iets nieuws te zien, het landschap verandert voortdurend. ‘t Is als een crescendo: elke dag wordt het mooier. En dat zijn de indrukken van de reizigers zelf, niet die van mij. Ik ben natuurlijk niet objectief, ik hou van deze bergen! Dus ik word er heel gelukkig van als ik hetzelfde van andere mensen hoor. Als gids deel ik ook veel culturele informatie. De lokale cultuur is ontzettend interessant: de gebruiken die ze hebben en de manier waarop de mensen leefden tijdens en vóór het communisme.”

“Je trekt van vallei naar vallei, door 3 landen. Het landschap verandert voortdurend. ‘t Is als een crescendo: elke dag wordt het mooier.”

Kom je ook wilde dieren tegen op de trail?

Niku: “Hmm, zelden. Alle grote zoogdieren zijn er wél, behalve marmotten, maar in groep maken we te veel lawaai, waardoor ze zich schuilhouden. Maar er zijn wel bruine beren, wolven, vossen, gemzen, herten en reeën. De Balkan-lynx, een bedreigde diersoort, is schuw en extra moeilijk te spotten. Als we toch eens een gems of een beer zien, dan is dat vooral met Albanese groepen in de lente en de herfst. We zien ook veel sporen van wilde zwijnen, die wroeten in de grond en vernielen de weiden.”

Wat is je favoriete seizoen in de bergen?

Niku: “Euhm, de winter. En de lente. En de herfst. Eigenlijk alle seizoenen. De bergen zijn het hele jaar door prachtig. In de lente is het er heerlijk rustig en de herfst is prachtig door alle kleuren. Da’s ook het seizoen waarin de bladeren veranderen in bloemen. De perzikbomen hebben dan waanzinnig mooie kleuren! Het is alsof je door een levend schilderij wandelt wanneer je door het bos loopt.

Hoewel ik ook in de hoofdstad Tirana woon, breng ik toch de helft van het jaar door in deze bergen. Ik werk er al meer dan 20 jaar, eigenlijk zijn het ondertussen mijn bergen.”

De helft van het jaar leer je dus veel nieuwe mensen kennen, al gidsend. Heb je zo je favorieten?

Niku: “Van alle ‘inkomende’ toeristen, dus niet de lokale bevolking, vind ik de Belgische gasten vooral zeer easy-going. Als ik de Albanese minister van Toerisme was, zou ik me focussen op Belgen en Nederlanders, omdat jullie zelf geen bergen hebben. Het is best lastig om Zwitserse, Oostenrijkse, Franse, of Italiaanse toeristen te imponeren met onze bergen.

Ik ben ook altijd onder de indruk van hoe sociaal Belgen zijn. Elke groep connecteert snel en goed, en dat vind ik bijzonder wanneer je elkaar van tevoren niet kent. Jullie hebben ook dat typische nationale ding om bordspellen mee te nemen, zoals Saboteur of Take 5. Dat vind ik echt geweldig! In de vrije tijd ’s avonds spelen we dan samen spelletjes en maken we plezier. Ja, dat sociale contact is toch wel uniek.”

Tof om te horen! Heb je al eens iets ‘bijzonder’ meegemaakt met een Belgische groep? Iets wat je altijd is bijgebleven?

Niku: “Even denken. Ja! Vorig jaar was er een man die problemen had met zijn beide knieën en hij deed de hele oversteek van Theth naar Valbona op slippers. Ik stond versteld. Ik had het eigenlijk niet toegestaan, maar hij luisterde niet. Op die manier kon hij beter op het terrein en zijn stappen letten. Ik ben de hele tijd bij hem gebleven en gelukkig is het goed afgelopen. Maar vermeld dit maar liever niet in het interview. Doe dit absoluut niet! Geen slippers!”

Je hoort het: geen slippers! Doe maar gewoon de good old bergbottien.

Balkan

⛰️🥾 Met gids Niku mee op pad? Check deze Joker-groepsreizen:

Dit artikel verscheen in De Karavaan van april 2026. Ook 4x per jaar ons magazine ontvangen? Word lid van Karavaan. 😎

Word Sustainable Storyteller!

Wil jij deze zomer op een unieke bestemming een documentaire maken over een maatschappelijk relevant thema? Je krijgt er een 3 weken avontuur, een groep enthousiaste medereizigers én een exclusief toonmoment op de reisbeurs van Joker, ViaVia, Anders Reizen, Bootz en Karavaan zomaar bij. Buitenkansje? Absoluut! 🎥🙌

Als Sustainable Storyteller ga je mee op Joker-groepsreis naar Tanzania & Zanzibar van 1 t.e.m. 22 september om er een boeiende documentaire te maken over wildlife op reis: wat betekent het om wilde dieren van zo dichtbij te beleven? Hoe gaan we als reizigers om met de natuur die we bezoeken? En welke impact hebben onze keuzes onderweg? 🐘🦁🪸🦜

Tijdens deze reis trek je op safari door uitgestrekte natuurgebieden en ontdek je het leven boven én onder water. Je duikt in de wisselwerking tussen reizigers, lokale gidsen en de natuur:

› Hoe ervaren reizigers ontmoetingen met wilde dieren?
› Welke rol spelen gidsen in het beschermen van natuur en wildlife?
› Wanneer wordt wildlife een beleving, en waar ligt de grens met verstoring?
› Hoe kunnen we als reiziger bewuster omgaan met natuur en dieren?

Je verzamelt authentieke verhalen, neemt interviews af en brengt je visie creatief in beeld.

Wie zoeken we?

🙋‍♀️🙋‍♂️ Een enthousiaste filmmaker (18 t.e.m. 26 jaar) met:

Wat wordt er van je verwacht?

Je maakt twee video’s:

🎬 Een documentaire van ±10 minuten over het thema ‘Wildlife op reis’

📢 Een trailer (max. 30 sec.) voor social media, die uitnodigt om naar de première op onze Landencocktail (reisbeurs) te komen.

Daarnaast ben je aanwezig op:

✅ De reis! De groepsreis Tanzania & Zanzibar 18-26 jaar gaat door van 1/09 t.e.m. 22/09.
✅ De bijbehorende vertrekvergadering. Je ontmoet er kort voor vertrek je reisgenoten.
✅ Twee voorbereidende en twee evaluatiegesprekken op ons hoofdkantoor in Mechelen. Voor je reis bespreken we je voorbereiding, na je reis bekijken & feedbacken we je opdracht. De data spreken we samen af.
✅ Het toonmoment op onze reisbeurs de Landencocktail (6/12), waar je jouw documentaire trots kan tonen aan het grote publiek!

Wat krijg je van ons?

Hoe stel je je kandidaat?

De deadline voor dit project was 10 mei 2026, de inschrijvingen zijn dus gesloten.

👉 Stuurde jij je kandidatuur in? Dan kreeg je in de week van 11 mei een mailtje van ons.

Heb je nog vragen? Mail naar siska@karavaan.be of bel 015 407 580.

Waren er al andere Sustainable Storytellers?

Zeker! Karavaan laat sinds 2023 jaarlijks een Storyteller-docu maken. Waarom? Om een duurzaam thema onder de aandacht te brengen bij (jonge) reizigers. We zetten ze aan het denken en sporen hen aan om zelf ook bewuste keuzes te maken op reis en daarbuiten. 💚

Vorig jaar doken we in het topic ‘Stereotypen op reis’. Hoe kijken wij als reizigers naar een land, en hoe kijken de inwoners naar ons? Welke vooroordelen of verwachtingen beïnvloeden onze reiservaring? En wat kunnen we als reiziger doen om verder te kijken dan stereotypen? 🤔

Een heel hoopje goeie vragen, waar we Sustainable Storyteller Marthe De Herdt mee op pad stuurden in Marokko. Een boeiende trip, zowel voor reizigers, als voor locals. Yallah, yallah! 👇

Nog meer inspiratie?

Ook deze 2 docu’s zijn een absolute must-watch:

(Stereo)typisch Marokko

Hoe kijken wij als reizigers naar een land, en hoe kijken de inwoners naar ons? Welke vooroordelen of verwachtingen beïnvloeden onze reiservaring? En wat kunnen we als reiziger doen om verder te kijken dan stereotypen? 🤔

Een heel hoopje goeie vragen, waar we Sustainable Storyteller Marthe De Herdt mee op pad stuurden in Marokko. Een boeiende trip, zowel voor reizigers, als voor locals. Yallah, yallah!

Benieuwd naar de docu die Marthe in Marokko maakte? Bekijk ‘m hier! 👇

Marthe ging in augustus 2025 mee op Joker-jongerenreis naar Marokko. In opdracht van Karavaan onderzocht ze er welke (on)bewuste stereotypen je tegenkomt op reis. Waarom laten we jaarlijks zo’n Storyteller-docu maken? Om een duurzaam thema onder de aandacht te brengen bij (jonge) reizigers. We zetten ze aan het denken en sporen hen aan om zelf ook bewuste keuzes te maken op reis en daarbuiten. 💚

👀 Tip voor jonge filmmakers: Karavaan stuurt elke zomer een Storyteller op pad! Schrijf je in op onze nieuwsbrief om de oproep zeker op tijd te zien.

Geen Jordanië zonder gids

“Ik heb vrienden van over de hele wereld.” Niet moeilijk als je al bijna 15 jaar reizigers trots door je thuisland Jordanië gidst. Ook voor de Joker-groepsreizen is Rabea al jaren de vaste, lokale gids: “Ik ben helemaal into geschiedenis & cultuur, en wil de voorliefde voor mijn land delen met anderen. Daardoor nieuwe mensen ontmoeten en ook leren over hun cultuur? I love it.”

Interview: Nicky Van Styvendaele // Foto’s: Rabea Abu Rabea

Al 12 jaar lokale gids voor de Joker-reizen, dat kan tellen! Herinner je je eerste reis nog?

Rabea: “Ja, die was in 2014. Als freelance reisgids werk ik samen met verschillende reisagentschappen. Zo ook GoJordan. De eigenaar daarvan is een goeie vriend van mij. Hij belde me toen op met de vraag of ik voor Joker een reis wilde uitwerken. Zo is de bal aan het rollen gegaan en kreeg ik jaar na jaar telefoon met steeds meer aanvragen. Ondertussen werken Joker en ik voor de groepsreizen standaard samen met GoJordan, want het is voor groepen verplicht om met een organisatie en een officiële reisgids samen te werken.”

Dus je kan niet zomaar met een groep vrienden Jordanië verkennen?

Rabea: “Nee. Voor groepen vanaf 6 personen is het verplicht om een lokale gids in te huren, én om dit via een lokaal agency te doen. Het is zelfs de wet. We doen dat enerzijds voor de veiligheid. Als lokale gids ken je de wandelpaden in de bergen en valleien, de gevaarlijke zones, de risico’s van bepaalde plekken. Wie er op eigen houtje, zonder goede informatie, op uittrekt met de rugzak neemt dus een risico. Het beschermt toeristen ook tegen oplichters. Anderzijds beschermt de wet onze business. ‘t Is financieel een goeie zaak voor Jordanië als lokale gidsen de groepen toeristen rondleiden.”

“Groepen vanaf 6 personen zijn hier wettelijk verplicht om een lokale gids in te huren. Die wet beschermt hun veiligheid én onze business.”
En zijn onze Belgische groepsreizigers een aangenaam publiek?

Rabea: “Ja, en dat zeg ik niet om te vleien. Jullie zijn easy going, dat heb ik graag. Thank God dat ik niet met Duitsers werk. Die zijn te serieus voor mij. Omdat ik gids ben voor Engelssprekende toeristen, ontmoet ik het meest Belgen, Nederlanders, Britten en Amerikanen. En, niet om te vleien, maar ik verkies de Belgische groepen. You are the winners, woohoo. (lacht) Met Indiërs werk ik ook. Die vind ik echt bijzonder. Soms behandelen ze me eerder als dienaar dan gids. Ze verwachten bijna dat ik hen in bed stop. Dat was even wennen, maar ondertussen kan er ik wel goed mee om. Grenzen stellen, heel belangrijk.”

Ben je dan als gids een soort kameleon, afhankelijk van de mensen die het land komen bezoeken?

Rabea: “Ja, dat klopt. Doorheen de jaren leer je hoe je met al die nationaliteiten om moet gaan. Iedere groep is ook anders, en daar moet je de eerste uren en dagen al attent voor zijn. Wat zijn hun interesses? Waarom komen ze naar Jordanië? Hoe lang kunnen ze blijven luisteren? Een tour is dus geen 2 keer gelijk.

“Iedere groep is ook anders, en daar moet je de eerste uren en dagen al attent voor zijn. Wat zijn hun interesses? Waarom komen ze naar Jordanië? Hoe lang kunnen ze blijven luisteren? Een tour is dus geen 2 keer gelijk.”

Sommige groepen willen vooral genieten van de schoonheid van het land en foto’s nemen. Als je dan doordramt over de geschiedenis, dan krijg je een review als ‘onze gids was saai’. In die gevarenzone wil ik me niet begeven! Andere groepen motiveren me dan weer om alle cultuur- & geschiedeniskennis uit mijn hersenen te persen. Het is een kunst en belangrijke skill om mensen geïnteresseerd te houden.

Verder zijn als freelance gids ook je reputatie en je netwerk van groot belang. En die bouw je op met goeie ervaringen, mond-tot-mondreclame en reviews. Door veel te werken dus. Zo begeleidde ik in 2023 wel 20 Joker-reizen! En voor 2024 hadden we er zelfs 25 gepland, maar die moesten we helaas allemaal annuleren door de oorlog in Gaza die eind 2023 begon.

Hoe beïnvloedt die genocide nu je job en je land? Voel je je er nog veilig?

Rabea: “Ik voel me hier nog steeds heel veilig. Jordanië is echt het veiligste land in het Midden-Oosten. Maar dat mijn land grenst aan het bezette Palestina, en dat Israël daar een genocide aan het plegen is, heeft wel effect op ons. Zo heeft de Jordaanse economie helaas een enorme weerslag gekregen. En dat heeft veel te maken met de daling van toerisme. We krijgen nu slechts 20% van ons gewoonlijke aantal toeristen op bezoek. Sommige hotels hebben hun deuren voorgoed gesloten. Ik krijg af en toe wel nog opdrachten, maar ik ben ook vaak thuis. Voor mijn kinderen is dat fijn, want ik kan nu meer tijd met hen doorbrengen. Maar ik hoop natuurlijk dat er snel vrede komt, zodat we opnieuw veel toeristen kunnen ontvangen. Wees welkom!”

Daar houden we je aan! Wat kunnen toekomstige Joker-reizigers verwachten?

Rabea: “Een heel diverse reis: cultuur, natuur en avontuur wisselen elkaar af. We beginnen met een bezoek aan Amman: eerst een rondleiding van de oude stad met de oude Romeinse ruïnes, en dan toon ik mijn gasten het contrast met het nieuwe Amman. We bezoeken nog andere historische sites, maar tussendoor staat er altijd een avontuur op het programma: een hike in een canyon, een rivierwandeling … Op 11 dagen kan je het beste van Jordanië al ervaren!”

Dit interview werd afgenomen begin juni. Voor up-to-date reisadvies, check diplomatie.belgium.be.

Dit artikel verscheen in De Karavaan van juli 2025. Ook 4x per jaar ons magazine ontvangen? Word lid van Karavaan!

30 jaar ViaVia Joker Reiscafés

Exact 30 jaar geleden opende het eerste ViaVia Joker Reiscafé in Heverlee haar deuren. Drie enthousiaste reisbegeleiders begonnen toen aan het netwerk van nu: 15 reiscafés rond de wereld. We blikken terug op de voorbije 30 jaar en kijken naar de toekomst met oprichter en CEO Jan Baeten, ViaVia franchise manager Toon Teugels en netwerkcoördinator Isabelle Claes.

Waar komt het idee van de ViaVia Joker Reiscafés vandaan?

Jan: “Bij Joker vertrokken we nooit op reis puur om monumenten af te vinken. Het ging ons om het contact met mensen, om echte ontmoetingen. In de jaren 90 bracht dat een paar reisbegeleiders op een idee: wat als er plekken bestonden waar reizigers en locals elkaar spontaan konden ontmoeten? Zo ontstond ViaVia: een warme plek voor een goed gesprek, reisinformatie, en iets lekkers om te eten en te drinken.”

Toon: “Door de jaren heen groeide ViaVia uit tot een wereldwijd netwerk op vier continenten, waar wereldkeuken, kunst, muziek en ontmoeting samenkomen in een toeristische setting met een Belgische twist. Van een ecolodge op de uitgestrekte steppen van Mongolië tot een levendig restaurant in Marrakech of Heverlee, van een charmant boutiquehotel in Kathmandu tot een kleurrijk hostel in Midden-Amerika: onze locaties verschillen in vorm, maar zijn verenigd in hun diversiteit, gastvrijheid en zin voor verbinding.”

Waarom is een bezoek aan een ViaVia Joker Reiscafé een meerwaarde voor je reis?

Toon: “Een ViaVia bezoeken geeft je reis meteen meer diepgang en verbondenheid. Je vindt er niet alleen een warme, vertrouwde plek waar je je als Joker-klant meteen thuis voelt – alsof de Joker-familie ook in het buitenland een plek voor je vrijhoudt – maar ook een schat aan lokale kennis. De ViaVia’s zijn echte specialisten in hun eigen bestemming en delen met plezier hun beste, vaak verrassende tips. Bovendien kan je er deelnemen aan authentieke tours en workshops die je reis verdiepen. Zo volgde ik in ViaVia Buenos Aires een workshop over maté-thee. Een kleine activiteit, maar boordevol betekenis. Ik leerde er over lokale gebruiken die later tijdens mijn reis telkens terugkwamen. Die combinatie van gastvrijheid, kwaliteit en lokale verankering maakt ViaVia en Joker samen écht uniek.

“ViaVia’s creëren werk, ondersteunen lokale ondernemers en zetten sociale projecten op. Zo werkt ViaVia Copán mee aan Nachos Para Todos, een initiatief dat leesboekjes schenkt aan kinderen in plattelandsdorpen.”

Isabelle: “Via de samenwerking met de ViaVia’s maken we als Joker-reizigers ook een positieve impact op de lokale gemeenschap. ViaVia’s creëren niet alleen werk en ondersteunen lokale ondernemers, maar zetten ook sociale projecten op. In Honduras werkt ViaVia Copán bijvoorbeeld mee aan Nachos Para Todos, een initiatief dat leesboekjes schenkt aan kinderen in plattelandsdorpen, waar toegang tot degelijk lesmateriaal allesbehalve vanzelfsprekend is. Met zo’n eenvoudige maar doeltreffende actie geef je als reiziger iets waardevols terug. Zulke projecten hebben we in bijna alle ViaVia’s lopende, wat maakt dat we erg graag gezien zijn bij de lokale bevolking, en dat voel je als reiziger ook. ”

Hoe kijken jullie terug op de afgelopen 30 jaar?

Jan: “Als ik terugkijk op de voorbije 30 jaar, dan zie ik in de eerste plaats een verhaal van samen dingen doen, met veel plezier onderweg. ViaVia is gegroeid vanuit vriendschap, goesting en het geloof dat reizen mensen kan verbinden. We hebben met ontzettend veel mensen – collega’s, partners, reizigers – mooie momenten beleefd én mogelijk gemaakt. Daar ben ik trots op. Maar ook op wat we structureel opgebouwd hebben: een wereldwijd netwerk, van noord tot zuid, oost tot west. Als kleine Belgische kmo hebben we toch maar een intercontinentaal platform uit de grond gestampt dat niet alleen reizigers inspireert, maar ook lokaal echt impact maakt. Vandaag stellen we via de ViaVia’s buiten België meer dan 400 mensen tewerk. Dat is niet niets. Die sociale en economische impact is iets wat we niet uit het oog mogen verliezen.”

Toon: “Voorbeeld bij uitstek van die impact is dat we meerdere ViaVia’s hebben die momenteel volledig gerund worden door mensen uit de lokale bevolking. De Belgen die deze ViaVia’s ooit hebben opgericht zijn daar weg en niet meer betrokken bij het dagdagelijkse beleid. De huidige managers zijn daar vaak begonnen als personeel en zijn door de jaren heen doorgegroeid, en zijn nu soms zelfs de eigenaars. De band tussen deze ViaVia’s en Joker heeft hier niet onder geleden, in tegendeel. We werken nog steeds zeer intensief met hen samen.”

Kunnen we in de toekomst nog nieuwe ViaVia’s verwachten?

Jan: “Onze expansie heeft zich de voorbije jaren vooral toegespitst op extra ViaVia’s buiten Europa. Nu kijken we ook terug naar België. We hebben onszelf als doel gesteld om in de komende jaren richting 5 Belgische ViaVia’s te gaan, met nieuwe vestigingen in grote steden zoals Gent en Brussel.”

Isabelle: “We zitten ook in de laatste rechte lijn naar een nieuwe ViaVia in samenwerking met kunstenaar Koen Vanmechelen en ondernemer Angelo Bruno in Genk. Daar zal ViaVia de uitbating van het King’s Nest opnemen, een hotel met 9 kamers en aanpalend restaurant.”

Toon: “Maar we willen ook buiten België blijven groeien. Om met ViaVia’s op de juiste plekken het verschil te maken, stemmen we steeds meer af met Joker en Anders Reizen: wat zijn onze topbestemmingen, waar leeft er iets, hoe kunnen we ons netwerk en de impact ervan zo strategisch mogelijk uitbreiden? Zo hebben we een shortlist opgesteld van 8 bestemmingen waar we in de toekomst graag een ViaVia willen openen, al beperken we ons niet tot deze bestemmingen. ViaVia wil kansen creëren, bruggen bouwen, ondernemerschap stimuleren en dromen waarmaken, waar dan ook. Dus wie zich aangesproken voelt om ergens ter wereld een plek op te starten waar ontmoeting en positieve impact centraal staan: welkom!”

Jogjakarta (Indonesië) was de eerste buitenlandse ViaVia, die in 1995 de eerste stapjes zette.

Het verhaal van deze pioniers blijft indrukwekkend. Tyas, manager van het restaurant in Jogjakarta: “We hebben alles meegemaakt: financiële crisissen, aardbevingen en vulkaanuitbarstingen, maar we vinden altijd een nieuwe weg. Al had niks ons voorbereid op de COVID-19 crisis. We waren onze voorbereidingen aan het maken voor 25 jaar ViaVia, maar de pandemie verpeste alles. Het verliezen van collega’s deed enorm veel zeer, waardoor ik ook bijna opgaf. Ik dwong mezelf om verder te groeien, aan te passen en om de verandering te omarmen. Zo blijf ik mijn grenzen verleggen en verrast ViaVia mij na 30 jaar nog steeds. Het is echt een eer om deel uit te maken van deze familie.”

Dit artikel verscheen in De Karavaan van juli 2025. Ook 4x per jaar ons magazine ontvangen? Word lid van Karavaan!

“The feeling of feeling good, that’s home.”

Wat is “thuis” voor jou? Sustainable Storyteller Mikaela dook op Joker-jongerenreis het avontuur in en ging er tijdens een homestay in Indonesië op zoek naar de betekenis van “rumah”. Ze kwam terug met 17 minuten aan prachtig, ontdekkend, ontroerend, verbazend, af en toe onwennig, maar vooral verbindend beeldmateriaal: “Reizen draait niet alleen om wat je ziet, maar ook om wat je achterlaat.” Enorm warm aanbevolen voor op je watchlist dus: haar documentaire Rumah!

Tekst & interview: Mikaela Pimentel & Siska Wera // Foto’s: Mikaela Pimentel

Benieuwd naar de documentaire die ze maakte? Bekijk ‘m hier:

Een duurzame docu draaien in Indonesië, waarom zag je dat volledig zitten?

Mikaela: “Ik zie reizen niet als een checklist van plaatsen waar je bent geweest, maar als een verzameling van momenten die je veranderen. Ik wil die momenten vastleggen, zodat ze niet alleen voor mij blijven bestaan. Ik wil weten hoe een plek ruikt bij zonsopgang, welke geluiden je hoort als de stad nog slaapt, wat mensen écht denken als ze zeggen: Welkom in Indonesië, welkom in mijn huis. Ook hou ik ervan om te vertragen, om ergens te blijven hangen als een plek me iets te vertellen heeft. Dit project gaf me een hele mooie reden om langer te blijven zitten en te luisteren.”

“Ik zie reizen niet als een checklist van plaatsen waar je bent geweest, maar als een verzameling van momenten die je veranderen. Ik wil die momenten vastleggen, zodat ze niet alleen voor mij blijven bestaan.”
Van wat je daar dan hoorde, wat verraste je het meest? En wat verraste je net niet?

Mikaela: “Ik wist al dat reizen niet alleen draait om wààr je bent, maar ook om hoé je er bent. Dit project bevestigde dat nog eens: je kunt een plek ‘zien’, of je kunt er echt zijn. Wat ik dan weer niet verwachtte, was hoe herkenbaar Indonesië zou voelen. Alsof ik in een omgeving was waar ik al eerder had moeten zijn. Misschien omdat de ritmes van het leven daar mij deden denken aan mijn thuisland Peru, of omdat gastvrijheid er niet draait om formaliteiten, maar om instinct. Mensen zorgen gewoon voor je, zonder daar iets voor terug te verwachten. Sommige culturen ademen gastvrijheid, terwijl anderen het hebben ingekaderd in regels en verwachtingen. Sommige mensen openen hun huis omdat het moet, en anderen omdat ze dat écht willen.”

Thuis, home, rumah … wat is dat voor jou?

Mikaela: “Zeker geen vaste plek, en meer dan muren en een dak. Thuiskomen betekent dus ook niet altijd dat je terugkeert naar waar je vandaan kwam. Iemand kan ook een thuis voor je zijn.”

Nu je terug “thuis” bent, hoe kijk je op je project terug?

Mikaela: “Als iets wat nog niet helemaal voorbij is. Sommige mensen eindigen hun reis eens terug thuis, maar deze reis leeft verder. In beelden en in gesprekken.”

Tip voor jonge filmmakers: we sturen elke zomer een Storyteller op pad! Schrijf je in op onze nieuwsbrief om de oproep zeker op tijd te zien.

Dit artikel verscheen in De Karavaan van april 2025. Ook 4x per jaar ons magazine ontvangen? Word lid van Karavaan!

Boost je bergkracht

“Bergkracht? Dat is leren stijgen zonder puffen, en dalen zonder pijntjes of angst. Ik leer mijn cursisten om te navigeren in ongerepte gebieden en bezorg hen de nodige informatie over het meest geschikte materiaal. In het hooggebergte ben je bovendien ook best op de hoogte van mogelijke gevaren en hoe je kan omgaan met noodsituaties. Het doorgeven van die passie en de dankbaarheid van mijn deelnemers geven me nog elke keer massa’s energie. Daarom organiseer ik na 30 jaar nog steeds met volle overtuiging workshops, cursussen en activiteiten.“

Tekst & Foto’s: Geert Van Speybroek

Als berggids, instructeur en auteur van “Hoe word ik bergwandelaar”, zet ik graag mijn kennis en ervaring in om mensen te inspireren en ze te begeleiden om grote heuvels & ferme bergen te ontdekken. Want wie houdt van uitgestrekte natuur, wandelt vroeg of laat over de paden van die ongerepte gebieden. Zo ontdek je unieke plekjes in de Ardennen, Schotland, de Vogezen en de vele gebergtes in Europa en elders in de wereld.

Wist je dat Geert soms ook workshops geeft bij Karavaan?

5 cruciale tips om veilig naar de bergen te gaan

1. Versterk je spieren én je stapzekerheid

Uithouding, kracht en stapzekerheid zijn 3 belangrijke vereisten voor de bergwandelaar. Een beetje een fatsoenlijke uithouding maakt het wandelen prettiger, zeker boven 2500 meter, waar minder zuurstof is. Maar nog belangrijker is kracht, want die ondersteunt je mobiliteit en stabiliteit tijdens stijgen en dalen. En tenslotte groeit door ervaring en opleiding ook je stapzekerheid op alpiene paden: dit zijn aangepaste technieken om zelfzeker te wandelen op diverse ondergronden. Denk aan paden over blokkenvelden, door steengruis, op rotsen, in sneeuwvelden, enz. Kracht is een belangrijk onderdeel van je staptechnieken, daarom werk je dus best al een 2-tal maanden voor je vertrek aan je core-kracht, je bovenbeen-, knie- & heupspieren. Tip: Je kan op het internet aardig wat oefeningen vinden voor de bergwandelaar.

2. Verwacht het onverwachte

In de bergen kan het weer snel omslaan en ook in de zomer kom je wel eens plots in een winterse bui. Mijn tip: laad je rugzak alsof je onverwacht een nacht op de berg zou moeten doorbrengen. Zo denk je altijd aan een muts, winddichte handschoenen, heel wat extra laagjes en winddichte kledij. Maar neem ook niet teveel mee, want elke gram telt! Een goede richtlijn is: op het meest koude moment van je tocht mag er geen kledij meer in je rugzak zitten.

3. Je voeten zijn heilig

Je schoenen zijn een buffer tussen het vaak oneffen terrein en je voeten. Een goede schoen komt ook je tredzekerheid ten goede. Bovendien zijn je voeten heilig, want met beschadigde voeten kan je tocht eindigen. Daarom is een redelijk stijve bottine de enige goede oplossing. In de winkel is dat een B/C of C schoen. En oh ja: in die stijve schoenen draag je altijd dikke wandelsokken, ook in de zomer.

4. Check yourself before you …

Een groepje in de bergen is volledig afhankelijk van de zwakste schakel. Leg de lat dus niet te hoog en doe eerst de nodige ervaring op. Kan je ook goed stijgen en dalen met een geladen rugzak? Hoe zelfzeker ben je in pittige afdalingen? Wandel je ook vlot over rotsen en blokkenvelden? Informeer je goed over de moeilijkheidsgraad van je tocht. Tijdens een workshop staptechnieken krijg je de nodige technieken die een groot verschil kunnen maken.

5. Kennis = power

In de bergen vertoef je meestal in afgelegen gebieden met onvoorspelbare omstandigheden. Wil je zelfstandig tochten ondernemen, dan is kennis van weer, moeilijkheidsgraden, alpiene gevaren, noodsituaties, EHBO, navigatie, planning en voorbereiding essentieel. Zolang je daar niet klaar voor bent, neem je best deel aan begeleide bergtochten. Zo kan je de nodige ervaring opdoen.

📖💡 Tip: je kan heel wat kennis opdoen via “Hoe word ik bergwandelaar”, het boek (en de bestseller!) dat ik samen met een andere berggids schreef. Het staat vol met tips, foto’s en kennis voor de bergwandelaar. Bestel je graag een exemplaar? Dat kan bijna overal online.

Wat neem je zeker mee op huttentocht?

sdr_vivi

Meer over mij: wist je dat ik …

Dit artikel verscheen in De Karavaan van januari 2024. Ook 4x per jaar ons magazine ontvangen? Word lid van Karavaan! 

Reizen voor een betere wereld

Wat is jouw definitie van reizen? De wereld ontdekken? Of van de wereld een betere plek maken? Reizen kan zo veel meer zijn dan enkel het verkennen van nieuwe bestemmingen. Het is een krachtig middel om een positieve impact te maken op de wereld. Bij Joker, Anders Reizen, Karavaan en de ViaVia Reiscafés wereldwijd geloven we in de kracht van reizen om een verschil te maken. Het Joker ViaVia Projectenfonds speelt hierbij een cruciale rol, door regeneratief toerisme in de praktijk te brengen en te ondersteunen.

Tekst: Isabelle Claes // Foto’s: ViaVia Buenos Aires & ViaVia Entebbe

Moestuintje kinderen en volwassen
Kinderen houden trots hun kunstwerken omhoog

Regeneratief Toerisme: Wat is dat eigenlijk?

Regeneratief toerisme gaat verder dan duurzaam reizen. Het draait niet alleen om het behouden van bestemmingen, maar om actief bij te dragen aan hun evenwichtige groei. Bij deze aanpak staat de bestemming centraal, waarbij jij als reiziger niet langer een passieve bezoeker bent, maar een actieve deelnemer die bijdraagt aan het welzijn van zowel de gemeenschap als het ecosysteem. De vraag die we ons steeds stellen is: hoe kunnen we niet alleen de bestemming gezond houden, maar ook de hele omgeving eromheen versterken en laten groeien?

Toerisme is de bron van inkomsten voor één op de tien mensen wereldwijd. Dit geeft ons de kans om écht iets te veranderen. Natuurlijk zijn er checklists en standaarden die we kunnen volgen, maar als we niet handelen met bewustzijn en betrokkenheid, blijven ze oppervlakkig. Echte regeneratie gebeurt wanneer we bewuste keuzes maken, die verder gaan dan duurzaamheid. Door te kiezen voor regeneratieve projecten, bouwen we actief mee aan veerkrachtige gemeenschappen en bloeiende ecosystemen. Samen maken we van elke reis een kans om de wereld beter achter te laten dan we haar aantroffen.

Het Joker ViaVia Projectenfonds: investeren in mensen en omgeving

Met het Joker ViaVia Projectenfonds ondersteunen we projecten die regeneratief toerisme bevorderen en een blijvende positieve impact hebben. Onze focus ligt op initiatieven die lokaal worden beheerd, bij voorkeur door de ViaVia’s, en direct bijdragen aan de gemeenschappen en natuur in de omgeving. Door financiële steun te bieden voor opleidingen, materiaal en andere essentiële middelen, helpen we deze projecten om hun volledige potentieel te bereiken.

Bij de keuze voor projecten ligt de nadruk op lokale betrokkenheid en impact. We geloven dat verandering van binnenuit moet komen, en daarom richten we ons op initiatieven die door de gemeenschappen zelf worden geleid. Dit zorgt niet alleen voor een duurzamere impact, maar ook voor een diepere verbinding tussen reizigers en de bestemmingen die ze bezoeken.

Een positieve bijdrage aan de wereld

Met het Joker ViaVia Projectenfonds willen we reizen transformeren van een persoonlijke ervaring naar een collectieve kracht die goed doet. Door te investeren in mensen en hun omgeving, dragen we actief bij aan het creëren van een betere, veerkrachtige wereld.

Sinds 2023 ondersteunen we twee inspirerende projecten binnen het wereldwijde ViaVia-netwerk: La Huerta como Escuela van ViaVia Buenos Aires en het CosmoGolem-project in ViaVia Entebbe. Beide projecten bieden een unieke bijdrage aan lokale gemeenschappen en benadrukken het belang van creativiteit, onderwijs en kinderrechten.

CosmoGolem: Een houten reus voor kinderrechten

Kinderrechten vormen de rode draad in het project van ViaVia Entebbe. In Oeganda leeft de helft van de kinderen in armoede, waardoor ze vaak hun kindertijd verliezen aan de harde realiteit. ViaVia Entebbe zet de CosmoGolem in, een houten reus van vier meter hoog, om kinderen een veilige plek te bieden waar ze weer even kind kunnen zijn.

De CosmoGolem is een creatie van de Belgische kunstenaar Koen Vanmechelen. Wereldwijd staan er meer dan 40 van deze indrukwekkende beelden, die kinderen de ruimte geven om hun emoties, dromen en wensen te uiten. De reus heeft een hart dat open kan, zodat kinderen hun gedachten en verlangens erin kunnen achterlaten. Het idee van de Golem vindt zijn oorsprong in joodse legendes, waarin een wezen van klei tot leven komt om mensen te helpen.

Dromen van een toekomst

De CosmoGolem brengt kinderen samen en biedt hen een plek waar ze even kunnen ontsnappen aan de dagelijkse zorgen. Ze kunnen hun gevoelens uitdrukken via poëzie, verhalen, dans en tekeningen. Omdat woorden soms tekortschieten, helpt kunst hen op een andere manier hun emoties te verkennen en te delen.

Kunstenaars uit Katabi, nabij Entebbe, spelen een cruciale rol in het project. Ze organiseren creatieve workshops, waarin kinderen niet alleen nieuwe vaardigheden leren, maar ook elkaars verschillen ontdekken en leren respecteren. Deze workshops versterken niet alleen de gemeenschap, maar bieden ook de kinderen zelfvertrouwen en hoop voor de toekomst.

Eerste workshops & inhuldiging

Dit voorjaar kreeg de CosmoGolem een permanente plek aan de ingang van ViaVia Entebbe, een indrukwekkende constructie van bamboe. Dankzij het Joker ViaVia Projectenfonds konden deze zomer al de eerste workshops plaatsvinden. Deze workshops varieerden van dans en muziek tot kunst en een specifieke sessie over kinderrechten. De creatieve aanpak biedt kinderen een platform om hun stem te laten horen, op manieren die hen het beste passen.

“Verandering moet van binnenuit komen , dus richten we ons op projecten die door de gemeenschappen zelf worden geleid.”

In februari 2025 wordt de officiële inhuldiging van de CosmoGolem in Entebbe gevierd. Deze ceremonie, met de aanwezigheid van Koen Vanmechelen en Bob Elsen, medeoprichter van Joker en ViaVia World, valt samen met de internationale dag van de hoop op 17 februari. Deze symbolische dag werd in 2006 in het leven geroepen toen de CosmoGolem in Mumbai, India, werd gebouwd samen met Jeanne Devos, een andere belangrijke pleitbezorger van kinderrechten.

Plan je de komende maanden een reis naar Oeganda? Ga dan zeker langs in ViaVia Entebbe. Je kan er kennis maken met de cosmogolem en de kunstenaars en organisaties die er samen bouwen aan een betere toekomst voor kinderen.

La Huerta como Escuela: de moestuin als leerschool

La Huerta como Escuela is een uniek project van ViaVia Buenos Aires waarbij leerlingen en leerkrachten samen een groentetuin onderhouden, zonder pesticiden en volledig volgens de principes van agro-ecologie. Het idee is eenvoudig maar krachtig: door samen groenten te kweken, krijgen leerlingen de kans om hun theoretische lessen in biologie en wiskunde direct in de praktijk toe te passen. Daarnaast leren ze over gezonde, seizoensgebonden voeding, duurzame landbouw, en het belang van natuurbehoud en biodiversiteit.

In dit project werken leerlingen van verschillende studierichtingen samen om tot een goed resultaat te komen. Bovendien biedt de moestuin een extra bron van inkomsten, door de verkoop van de groenten en kippen die ze zelf kweken. Dit geld wordt opnieuw geïnvesteerd in het project, waardoor ook andere scholen in de regio hun eigen moestuin en kippenkwekerij kunnen starten.

Initiatiefnemer Puntu Swinnen, uitbater en chef-kok van ViaVia Buenos Aires, startte in 2016 met zijn eigen moestuin Gaucho Verde. Tijdens de coronapandemie breidde hij zijn activiteiten uit met de productie van hoeve- en kooivrije legkippen. Puntu produceert alles op zijn eigen grond, zonder chemische middelen, en verkoopt groenten, eieren en kippen aan een vaste groep van 40 gezinnen in Buenos Aires. De opbrengst herinvesteert hij in zijn tuin, waardoor het project blijft groeien.

Scholen en kinderen betrokken

Dankzij de steun van het Joker ViaVia Projectenfonds werd het afgelopen schooljaar materiaal aangeschaft om de eerste schoolmoestuin aan te leggen. Inmiddels is de eerste oogst binnen, en gaf landbouwingenieur Juan Pablo Orbegozo een les over organische teeltmethoden en het verzorgen van de gewassen. Binnenkort volgen lessen over composteren en financieel beheer, zodat de leerlingen alle aspecten van een duurzame, winstgevende moestuin leren beheersen. Met dit project groeit niet alleen het bewustzijn over gezonde voeding, maar ook de betrokkenheid bij natuurbehoud en duurzaamheid, wat de impact op lange termijn vergroot.

Ga je langs ViaVia Buenos Aires? boek dan zeker een daguitstap naar Gaucho Verde en de schoolmoestuin. Zo draag je als bezoeker ook bij aan de toekomst van dit project.

Waar je volgende reis ook naartoe gaat, denk voortaan eens na over de positieve impact die je kunt maken. Samen kunnen we ervoor zorgen dat reizen niet alleen ons leven verrijkt, maar ook de gemeenschappen en natuur die we onderweg ontmoeten. Jouw reis kan een verschil maken!

Wil je bijdragen aan soortgelijke projecten en een gift doen? Dit kan rechtstreeks via de website van het Projectenfonds waar je overigens alle informatie terugvindt over de gesteunde projecten. Dankjewel voor je steun!

Dit artikel verscheen in De Karavaan van oktober 2024. Ook 4x per jaar ons magazine ontvangen? Word lid van Karavaan! 

To tip or not to tip: Een docu over eerlijke prijzen & faire fooien op reis

Samen met 12 andere jonge Joker-reizigers door Guatemala & Honduras trekken, om er de impact van eerlijke prijzen & faire fooien in beeld te brengen? Marlies deed het als Sustainable Storyteller!

👇🎬 Benieuwd naar de documentaire die ze maakte? Bekijk ‘m hier:

“Jullie als eerste wereldreizigers die naar een arm land reizen, hebben een sociaal-economische verantwoordelijkheid”, klinkt het in de eerste 30 seconden van haar documentaire. Sustainable Storyteller Marlies reisde namelijk samen met 12 andere jonge Joker-reizigers door Guatemala en Honduras, om er de impact van eerlijke prijzen & faire fooien in beeld te brengen: “De kans om zo’n machtige reis te maken en ineens mijn skills bij te schaven kon ik niet laten liggen.”

Tekst & interview: Marlies Machielsen, Siska Wera // Foto’s: Marlies Machielsen, Julie Deschamps, Joni Nielandt

Hoe was het om als videoreporter mee te gaan op jongerenreis?

Marlies: “Als Storyteller had ik verwacht dat de groep me anders zou behandelen dan een volwaardige medereiziger. Uiteindelijk staat niet iedereen te springen om voortdurend gefilmd te worden. Zo wil je in de jungle liever niet bezig zijn met hoe je er uit ziet op camera. Maar toen ik voor de reis mijn opdracht uitlegde, reageerde iedereen heel positief. Sommigen zagen zelfs al een reality soap ontstaan.

Het was voor iedereen soms zoeken om de balans te vinden tussen medereiziger en Storyteller, maar de groep heeft me hard ondersteund. Ik ben heel dankbaar dat ze momentjes van hun vrije tijd wilden opofferen om met mij tijdens de interviews te praten over het thema. En wanneer ik te ziek was om het laatste stukje van vulkaan Acatenango op te klimmen, kwamen meerdere groepsleden enthousiast terug: “Marlies, ik heb het uitzicht voor je gefilmd!” Ik kon me dus echt geen fijnere groep wensen.”

Wat wist je op voorhand over het thema? En wat nu?

Marlies: “Ik was zelf totaal geen expert in het thema en had thuis wel uitgebreid research gedaan, maar ter plaatse kom je nog steeds verhalen en situaties tegen waar je je niet echt op kan voorbereiden. Kinderarbeid zien bijvoorbeeld, dat had bijzonder veel impact op ons. Het was boeiend, en meer dan eens confronterend, om samen met de groep bij te leren.

Door de documentaire heb ik een dieper begrip gekregen van de complexiteit van toerisme en de impact ervan op lokale gemeenschappen. Eerlijke prijzen en faire fooien kunnen effectief bijdragen aan een duurzamere en rechtvaardigere reisindustrie. Ik heb ook geleerd om met een open geest nieuwe ervaringen te omarmen en me aan te passen aan verschillende culturen en omgevingen. Bovendien heb ik ontdekt hoe krachtig het kan zijn om verhalen te delen en samen te werken aan positieve verandering. Mijn perspectief werd verbreed en mijn empathie versterkt.”

Is je visie op reizen ook veranderd?

Marlies: “Zeker! Bepaalde momenten en rondleidingen op reis hebben ons diepgaand geraakt en onze bewustwording vergroot. En dat zonder in te boeten op avontuur en ontspanning. Zo was er bijvoorbeeld de tocht op de paarden tussen de koffieplantages van Carlos in Honduras. Ik stelde me daarbij voor dat we in een treintje achter elkaar, met de paarden aan elkaar vastgebonden, een rustige wandeling door de plantages zouden maken. Dat was dus totaal niet het geval!

“Toen ik voor de reis mijn opdracht uitlegde, reageerde iedereen heel positief. Sommigen zagen zelfs al een reality soap ontstaan.”

Carlos stelde ons in het begin wat vragen om te zien welk paard het best met ons karakter zou matchen. Vervolgens hielp hij ons met op de paarden te klimmen. Zonder bescherming en met een bang hartje stonden we daar dan. En dan mochten we redelijk vrij met de paarden door de uitgestrekte landschappen galopperen. Ik had nog nooit alleen een paard bereden en al zeker niet in de western stijl. Het gevoel van vrijheid, de wind die langs ons heen raasde en het giechelen maakten van ons meteen terug onbezonnen pubers.”

Wat hoop je dat mensen onthouden van de documentaire? Wat onthoud je er zelf van?

Marlies: “Voor kijkers hoop ik het belang van bewust reizen mee te geven en het effect van hun keuzes op lokale gemeenschappen. Ik hoop dat ze geïnspireerd raken om eerlijke prijzen te betalen en faire fooien achter te laten, en zo bij te dragen aan een positieve verandering in de reisindustrie. Ik heb ontdekt hoe krachtig het kan zijn om verhalen te delen en samen te werken aan positieve verandering.

Zelf onthoud ik vooral de kracht van samenwerking en het delen van verhalen. Het was inspirerend om te zien hoe mensen uit verschillende achtergronden en culturen samenwerkten aan een gemeenschappelijk doel. Ik ben trots op wat we hebben bereikt en de impact die we hebben kunnen maken, zowel op persoonlijk niveau als op de gemeenschappen die we hebben bezocht. Ik ben vastbesloten om deze nieuwe inzichten te blijven koesteren en ze toe te passen in mijn verdere reisavonturen en in mijn dagelijks leven.”

Zou je het opnieuw doen?

Marlies: “Ja, absoluut!”

Dit artikel verscheen in De Karavaan van april 2024. Ook 4x per jaar ons magazine ontvangen? Word lid van Karavaan!

La grande ouverture: Couleur locale bij ViaVia Grand-Popo

Tijdens de herfstvakantie met 11 Joker-reizigers naar Benin. Aanleiding van de reis? De officiële opening van ViaVia Grand-Popo in het zuiden van het land. Reisbegeleider Sofie Verreydt vertelt je er met zoveel warmte en enthousiasme over dat je direct de herfstdagen hier in België lijkt te vergeten. Of onmiddellijk naar het nabijgelegen Joker-kantoor wil stappen om een ​​ticket naar Benin te boeken.

Tekst: Veerle Stoffelen & Sofie Verreydt // Foto’s: Sofie Verreydt

Op stap met Eco-Benin

Sofie: “We werden de hele week op sleeptouw genomen door Ignace van Eco-Bénin. Da’s een organisatie die zich al meer dan 20 jaar inzet op projecten rond biodiversiteit, klimaat, verantwoord toerisme en community-ondersteuning. De organisatie helpt lokale gemeenschappen om micro-ondernemingen op te richten die hen de mogelijkheid bieden om toeristen op een duurzame manier te ontvangen.

Zo gingen we bijvoorbeeld lunchen in een dorp waar de mensen door Eco-Bénin aangemoedigd worden om een moestuin aan te leggen. Met de groenten uit die tuin kunnen ze een lunch bereiden en zo toeristen ontvangen. We werden er ontvangen met zang en dans, kregen een heerlijke lunch aangeboden en leerden matten vlechten. De lokale gemeenschap kreeg ondersteuning van Eco-Bénin om iets klaar te maken, wat ons een rustig gevoel gaf. We wisten dat de gemeenschap een eerlijke prijs kreeg en dat het geld het dorp rechtstreeks ten goede komt.

“Eco-Bénin helpt locals om micro-ondernemingen op te richten die hen de kans bieden om toeristen op een duurzame manier te ontvangen.”

Een ander voorbeeld was de bootrace in de Bouche du Roy, het mangrovegebied in de buurt van Grand-Popo. Zes boten – elk met één persoon uit het dorp en twee Joker-reizigers – hielden een roeicompetitie. Eco-Bénin gaf elke boot een som geld. Van 20 000 Francs voor de winnaar (+/- €30) tot 5 000 Francs voor de laatste drie boten (+/- €7,50). De roeiers werden aangemoedigd door de lokale gemeenschap, die zich voor deze gelegenheid extra mooi hadden opgekleed. Er was zang en dans en de lokale pers filmde het evenement. Dit initiatief illustreert opnieuw de aanpak van de organisatie. Door de gemeenschap financieel te steunen stimuleert Eco-Bénin de bevolking in haar waardigheid en bieden ze bezoekers een comfortabel gevoel.”

La grande ouverture

Sofie: “De Joker-reis was gebouwd rond de “grande ouverture” van ViaVia Grand-Popo. Op 1 november 2023 werd deze ViaVia in het zuiden van Benin officieel opgenomen in de grote ViaVia-familie!

ViaVia Grand-Popo heeft zijn thuis gevonden in het Centre Nonvignon, een initiatief van Eco-Bénin. In het Centre Nonvignon startte de organisatie enkele jaren geleden met een horecaopleiding voor jongeren uit armere milieus. Deze jonge studenten kunnen hun kennis in de praktijk brengen in hotels in de buurt en vanaf nu dus ook in de gastenkamers, het café en het restaurant van ViaVia Grand-Popo. Tijdens het openingsfeest kregen we meer uitleg over de werking van het centrum (de selectie van de studenten, de beurzen …) en een rondleiding in de keuken.

De opening werd één groot feest! Een officieel gedeelte met speeches, voorstelling van de genodigden en een rondleiding, en een culinair gedeelte met een heerlijk etentje in buffetvorm en gebak in de vorm van het woord ‘ViaVia’. Niets zo heerlijk als genieten van al dat lekkers met zicht op het strand. En bij een feest horen natuurlijk ook geschenkjes! We kregen in primeur de gloednieuwe ViaVia-T-shirt en droegen die de dag erna ook met trots tijdens de bootrace.

Ook wij hadden een verrassing voor die avond. Via een naaister die Ignace kende, lieten we een speciale outfit maken van stof die we eerder op een markt gekocht hadden. Zo konden we de opening gepast bijwonen: feestelijk opgekleed!”

Voodoo, couleur locale & slavernij

Sofie: “Naar Benin trek je vooral voor de geschiedenis, de verhalen en de couleur locale: de kleuren, de geuren, de markten. Een must see is de Route des esclaves, de wandeling die de slaven maakten van aan de slavenmarkt tot aan de Porte du non-retour in Ouidah. Heel wat inwoners van het machtige koninkrijk Dahomey werden gevangengenomen door hun eigen koningen en verkocht op de slavenmarkt. Elf jonge mannen of achttien jonge vrouwen werden met de Portugezen geruild voor één kanon, de zogenaamde traites des négresses. Door de Porte du non-retour verlieten ze voorgoed hun vaderland en vertrokken ze per boot naar de nieuwe kolonies in de Amerika’s. De wandeling en een bezoek aan de poort was een pakkende ervaring.

“Voodoo is er altijd en overal aanwezig: het zit in alles wat de mensen doen.”

Een aantal mensen vluchten voor de slavenjacht en zochten bescherming op het water. Ze stichtten  Ganvie , een paaldorp op Lac Nokoué. Het dorp telt op dit moment zo’n 40.000 inwoners en wordt ook wel het ‘Venetië van West-Afrika‘ genoemd. We bezochten het dorp uiteraard per boot. Net als in Venetië gebeurt er heel wat op het water: mensen leven, wonen en werken op het meer. Zelfs de smoutebollen bakken en verkopen ze in een bootje!

Benin wordt ook vaak in één adem vernoemd met voodoo. Elk jaar op 10 januari viert het land Voodoo Dag. Maar eigenlijk is voodoo er altijd en overal aanwezig: het zit in alles wat de mensen doen. Maak je ook geen zorgen, het heeft niet de negatieve bijklank die wij er vaak aan geven. Voodoo kan iets slechts zijn en kwaad aandoen, maar ook juist iets moois zijn en bescherming bieden. De divinités, de goden die aanbeden worden om bijvoorbeeld genezing of vruchtbaarheid af te dingen, zijn overal aanwezig. Als buitenstaander zie je ze niet altijd, want zo’n divinité kan een eenvoudige berg zand of een tak aan een deur zijn. Ignace wees ons er regelmatig op. Zoals in heel wat andere West-Afrikaanse landen zijn ook hier de gris-gris erg populair. Dat zjin amuletten die de drager geluk brengen of beschermen tegen het kwaad.

Benin is een arm land, maar kent geen structurele honger. Het is zo groen en er groeit zoveel dat er eten genoeg is. En lekker ook! Alles is kraakvers en de enige bewerking zijn de pittige kruiden. Er is veel informele economie: overal zie je vrouwen naar de markt lopen om te verkopen wat ze thuis telen, of kraampjes langs de kant van de weg waar je snacks kan kopen. Vaak kocht Ignace voor ons een kleine typische snack, zoals bijvoorbeeld krouil krouil, een soort gebakje met pindanotenpasta.

Eén van de belangrijkste exportproducten is katoen. De haven van Cotonou is een belangrijke draaischijf voor de handel. Niet alleen van Benin zelf, maar van de ganse regio. Heel wat goederen voor Nigeria, de grote buur van Benin, komen toe via de haven van Cotonou. Door de nauwe samenwerking tussen de haven van Antwerpen-Brugge wonen er nogal wat expats in het zuiden van Benin.

“Hoewel je Benin niet meteen tegenkomt in toeristische brochures, is het een heerlijke bestemming voor tijdens onze grijze wintermaanden.”

Openbaar vervoer is er amper, brommertjes rijden er des te meer. Voor transport ben je aangewezen op gecharterd vervoer. Reizen kan heel comfortabel: zonder in luxe te vervallen, sliepen we overal op prachtige locaties, altijd met zwembad, vaak met palmbomen en bungalows op het strand. Met Frans kan je overal terecht. Wil je de lokale taal spreken? Leer dan een woordje Fon voor je vertrekt.

Hoewel Benin niet direct een land is dat je tegenkomt in toeristische brochures, is het een heerlijke bestemming voor wie even de zon wil opzoeken tijdens onze grijze wintermaanden. Het West-Afrikaanse land heeft een tropisch klimaat, het is er warm en vochtig. Je eet ananas of mango onder de palmbomen aan het strand of het zwembad, terwijl je collega’s in België door het raam naar de zoveelste regenachtige dag staren. Tip: reis in het najaar, want dan kom je niet het regenseizoen. Dan is alles ‘schoongeregend’ en zijn ook de muggen verdreven. Ideaal dus!”

Dit artikel verscheen in De Karavaan van januari 2024. Ook 4x per jaar ons magazine ontvangen? Word lid van Karavaan!